Berlino havas plian muzeon
Kavalira spektaklo en Kraschwitz kaj Altenburg
La sozio (similulo)
Glacitorton trietaĝan mi petas!
En la litoj de Berlino
Berlino havas plian muzeon
Ekde
la 29a de junio 2007 la muzeo estas remalfermita sur nova loko en la
strato Oranienstraße numero 24 en la urbokvartalo Kreuzberg. La unua
prezento je la 100a datreveno de Deutscher Werkbund (Germana Metia
Unuiĝo) malfermos ĝis la 31-a de decembro de la jaro kaj havas la temon
"Batalo de la aĵoj".
La
unuiĝo fondita en Munkeno el artistoj, politikistoj kaj arkitektoj
havis tiam la celon prosperigi la amasproduktadon helpe de la denova
uzado de altkvalita metieja arto. Germanaj produktoj havis tiam
nekredeblan fifamon, tion rakontis la kuratorino Renate Flagmeier. Tio
poste efektive ŝanĝiĝis ankaŭ helpe de la Metieja Unuiĝo, ekz. helpe de
la metiejaj unuiĝoj de la firmaoj Bosch, AEG aŭ Braun. La
unuan fojon grava parto de la ampleksaj kolektoj el la dezajno- kaj
ĉiutaga kulturo de la 20a jarcento , kiuj ĝis nun ne estis alireblaj,
estas publike reprezentataj en formo de alirebla magazeno. Milojn da
kestoj el la tuta deponejo la kunlaborantoj metis en vitrinojn kaj
poste drapiris ilin.La ekpozicio estas financata de ĉefurba kulturfondaĵo.La nova adreso:Oranienstraße 2510999 Berlintel +49 (0)30 921 063 -11fax +49 (0)30 921 063 -12Malfermita estas de vendrede ĝis lunde de la 12-a ĝis la deknaŭa horoj.Al
la enhavo de la muzeo apartenas pli ol 20 mil objektoj. La arkivo de la
unuiĝo havas ne nur dezajnhistorie valorplenajn aĵojn, sed ankaŭ tute
simplajn objektojn de la ĉiutaga uzado, ornamfiguretojn el porcelano
kaj metalo, kiĉaĵojn kaj reklamobjektojn. De la ventra vazo nomata
"graveda Liza" ĝis la nigra-flava salamandrofigureto Salamanĉjo el
fleksebla plasto ĉio ebla renkonteblas.Antaŭ kvin jaroj la Muzeo de la aĵoj devis fermi la pordojn en la Martin Gropius-konstruaĵo ĝis kiam ĝi trovis denove hejmlokon.En
la ekspozicio oni konfrontas aĵojn, kiuj el la vidpunktoj de la unuiĝo
estas sukcesaj aŭ malsukcesaj. Tiel oni povas vidi sur unu flanko
klasikaĵojn kiel la Thonet-kafejoseĝon, la libere svingeblan modernan
oficejecan seĝon de Marcel Breuer aŭ Wagenfeld-dezajnaĵojn, kaj sur la
alia flanko simpla forkuriga kiĉo kiel ekz. la pompokruĉo el gipso aŭ
serpentimitaĵoj el ledo. Rigardokaptilo estas giganta futurisma kesteca
muzikaŭtomato el ekonomia mirakla tempo en la sesdekaj jaroj, nomata
"Kubo-Kometo".
En
la ekzpoziciejo reaperas multaj aĵoj jam delonge tute forgesitaj, ekz.:
skribmaŝinoj de Adler, ŝaltleviloj el bakelito, turndisktelefonoj. Eĉ
ŝaumkaŭĉikaj mamoj el la kvindekaj jaroj estas parto de la ekspozicio.
Unu el la vitrinoj montras kiel la naziuloj batalis en la jaro 1933 en
ekspozicio kontraŭ nazia kiĉo, ekz. kontraŭ ludiloj aŭ kusenoj kun la
vizaĝo de Hitler. Pli maljunaj vizitantoj precipe rememoras pri la
produktoj "mankdevenaj" el la postmilita tempo, por ekzemplo la
gasmaskaj filtriloj, el kiuj oni transformis ĉerpkulerojn. La
ekspozicio bone povus havi la moton: Venu, rememoru kaj miru.http://www.museumderdinge.de
trad. kaj prilaboris Donjo & Cez!
Altenburg -
Kunz de Kauffungen
kaj lia sekvantaro

Hieraŭ
Donjo kaj mi estis en kavalirfesto en la vilaĝo Kraschwitz memore al la
rabado de du princidoj el la kastelo de Altenburg en la jaro 1455 fare
de la kavaliro Kunz de Kauffungen, kiu tiel ribelis kontraŭ sia
princo-elektisto Frederiko II. Tiu uzis la militservojn de Kunz de
Kauffungen kaj ne volis repagi la perdojn, kiujn la kavaliro hejme pro
la milito havis. Kunz de Kauffungen do rabis liajn infanojn kaj fine
estis kondamnita pro tio je kruela morto. Por
memori pri la rabo akompanis la kavaliron je la 7a de julio en 2007
tridek kvin amatoraj rajdistoj, du grandaj ĉaroj kaj trupo da piedaj
irantoj de la urbeto Kohren Sahlis tra la vilaĝo Kraschwitz ĝis la urbo
Altenburg. En Kraschwitz atendis ilin multaj vizitantoj kaj kavaliroj,
kiuj tie starigis kamapadejon, montris batalojn, prezentis siajn
armilojn kaj vendis tion kaj tion dum tiu okazo. Tion, kion la vilaĝo
ofertis al la vizitintoj, vi povas legi sub la vilaĝmapo. Estis multege
da interesaĵoj, kiujn ni iom prezentos al vi.
01) mezepoka foirejo, prezento de teatraĵo fare de infanoj, frizisto
02) forĝisto
03) selfaristo, ŝufaristo
04) historiaj vestaĵoj kaj feltistinoj
05) ŝpinado kaj plektado de puntoj
06) infanludoj kaj ŝminkado
07) fromaĝfarejo
08) korbfaristoj
o9) fumaĵejo de fiŝoj
10) fajrejo kaj bakforno
11) potistoj
12) ŝtontajlisto
13) ĉarfaristo
14) konstruado helpe de argilo
15) virino kun kuracilaj herboj
16) zoologia ĝardeneto kun vilaĝbestoj
17) kampadejo de kavaliroj.
Unue
ni parkis nian aŭton apud tritikokampo, poste ni pagis kune ses eŭrojn
ĉe tablo sur la strato kaj ricevis la enirbiletojn kaj stampon sur la
manon, en la formo de huffero.
Kiam
ni alvenis en la kampadejo , la kavaliroj tie batalis jam sovaĝe, ili
ridis kaj mokis la kontraŭulojn, ili ofendis sin reciproke kaj laŭte
postulis, ke la gastoj aplaŭdu!
Post
la amuzaj bataloj ni rigardis iom la kampadejon kaj interparolis kun
kavaliro. Mi aĉetis al mi naturan mielon kaj Donjo la ŝatatajn dolĉajn
ursetojn el ĵeleo.
Jen
la tre simpatia kavaliro, kiu parolis longe kun ni pri mezepokaj
foirejoj, pri la armiloj, kiujn li mem forĝis, pri tio, ke li ne volus
fari tion profesie, por ne perdi la ĝojon pri la kavalira estado.

Ni
vidis tie ankaŭ mezepokajn muzikistinojn kaj eĉ pragermanojn. Unu el
tiuj salutis nin per biero. La sama afabla ulo, kiu batalis poste kun
infanetoj kaj ĉiam ruze malvenkis ĉe tio.
Jen unu el la pragermanoj, kiuj estis trinkantoj de vino el mielo. Ankaŭ tiun oni povis trinki en la kampadejo.
La
preĝejo dank' al Dio jam malfermis, kaj tial ni iris poste en la
grandan kamaparan kortegon, kiu havas lokon por multe da homoj.
Tie
oni ofertis tre diversajn manĝaĵojn, rostitajn kolbasojn, viandon,
gulaŝon de sovaĝporkoj, fiŝon, freŝan panon, acidan brasikon kaj
sukeritan kukon, memfaritan kukon de dommastrinoj, memfaritajn
kolbasojn ... kafon, vinon, bieron ... Ni manĝis viandon rostitan je speciala turniĝanta krado, kompreneble kun acida brasiko bonege spicita.
Jen beleta bakistino de sukeraj kukoj
Surprizitaj
ni estis, ke nia tre ŝatata itala glaciaĵa kafejo Venecia el Altenburg
kun glaciaĵomobilo ĉeestis. Tre nekutima en nia regiono. Kompreneble ni
ne povis rezisti...
Ni
parolis post la manĝado kun iu sinjoro Merz, iama kriminala policisto,
pri la eraroj de la komunistoj en la historio, pri Che, Stalin, Bush,
pri Kunz de Kauffungen, pri herezuloj en eklezioj, pri la papo ktp. Mi,
Cez, iom miris, ke li sciis pli ol mi mem pri tiaj temoj. Jen unu el la
malnova gardaro de honestaj komunistoj, ne ĉiuj estis malbonaj, mi
pensis tiumomente.

Tiam ni rigardis la infanojn dum la prezentado de teatraĵo.
Apenaŭ
la kavaliroj estis anoncintaj la baldaŭan alvenon de la fama Kunz de
Kauffungen kaj de lia sekvantaro, la trupo jam alvenis en la kortego. Tio
estis impresa. Fortaj ĉevaloj, sveltaj ĉevaloj, mezepokuloj, hundoj,
servistoj. Eĉ ekzekutiston kun deliktulo ili havis inter si.
Kunz de Kauffungen

La sekvantaro
Post
la bela spektaklo ni aĉetis al ni du patentitajn ovujojn por
kontraŭpensuloj ... ĉar ni estas ja tiaj. Ili kostis kune nur ok
eŭrojn. Sur la prospekto interalie legeblas, ke la ovujoj havas
kvaliton, kiu eĉ kontentigas ekologiistojn. Nu do! Tiaj ovujoj estas
"patrinaj nestoj", kie la ovoj "povas kuŝi tute malstreĉitaj" laŭ la
prospekto.
(Ni jam hejme elprovis tion, sed mia ovo elfalis el la ovujo, hmh... ĉu do la ovo kulpas aŭ la ovujo aŭ nur mi:) ???)
Diversaj modeloj aĉeteblis: La
potfaristino Gundula Müller, la eltrovinto de tiuj gajigaj nekutimaj
ovujoj vivas kaj laboras en la potfarista urbeto Kohren-Sahlis. Rigardu
en la belega retejo: www.kohren.de

Ìnfano oni ree devus esti, ĉu? Kia belega karuselo!
Tiam
ni migris iom tra la vilaĝo, trinkis en korto ruĝan vinon, renkontis
tie amikan geon el Altenburg, parolis kun aliaj vintrinkulaj geoj kaj
estis en bonega humuro.
En
plia korto ni vidis precipan manĝaĵon, jen la regione tre konata
akarfromaĝo. Imagu, tiu fromaĝo formita el kazeo, salo kaj kumino estas
ruligata post formado en buletojn sur vivantaj akaroj antaŭ ol oni
formetas ĝin en fromaĝan ŝrankon, ĝis ĝi maturiĝas.
Jam
iom lace, sataj kaj kontentaj ni reiris vespere en la direkto al nia
parkejo. Fumaĵita fiŝo ne plu havigeblis, sed por tio ni vidis
melankoliajn salikojn, kies folioj pro la forta vento "karesis" niajn
kapojn, dum ni sidis ankoraŭfoje sur benko.
Ĝuste
apud la tritikokampo Donjo ekvidis papavon kaj vokis al mi: "Fotu tion,
nepre!" Mi volonte faris tion, kaj tiam ni veturis hejmen, en akompano
de la muziko de Credence Clearwater Revival , jen kalifornia rokmuzikbando, kiu same tiel malstreĉite muzikis, kiel tiu tago por ni estis.
Raportis Donjo & Cezar
Fotis Cezar

La sozio
(1991 – 2001)
En
decembro de la jaro 1991 veturas G., granda peza viro el
Villingen-Schwenningen per taksio al banka filio en Nurenbergo. Li
petas atendi la taksiŝoforinon. Rapide li iras al bankgiĉeto, eltiras
alarmpafpistolon kaj postulas de la kasisto enpaki por si la pli
valorajn monbiletojn. Observada kamerao filmas lin ĉe tio. Sur la
nigraj-blankaj bildoj li estas pli poste bone ekkonebla, ĉar li estas
tute senmaskita. Tiam li kuras kun la mono el la banko kaj uzas la
atendantan aŭton kiel fuĝtaksion. Per antaŭtenata pistolo li devigas la
ŝoforinon transveturi ruĝajn semaforojn kaj uzi unudirektajn stratojn.
Tiel li faras fakte ostaĝon el ŝi.
Kiam la polico publikas la
fotojn de la krimulo, kelkaj civitanoj supozas ekkoni sur ili la
komerciston . Kaj ili denuncas lin. La ekstera simileco kun la efektiva
krimulo vere estas perpleksiga. Ĉiuj insistoj pri senkulpo ne helpas al
li. Li fariĝas la viktimo de tragika eraro, oni prenas lin por alia.
Surbaze de la identaj eldiroj S. jam en la jaro 1992 estas arestita pro
esploro.
Mallonge post tio oni akuzas lin. Eksperto havas la taskon
klarigi en la proceso la indentecon. La antropologo erare konstatas, ke
la orelformo de S. estas identa kun la nigraj-blankaj fotoj de la
krimulo.Li certis je naŭdekok procentoj, ke la akuzato estas la sama
persono. Pro tio en la jaro 1994 verdiktas la sepa kriminala ĉambro de
la provinca tribunalo Nurenbergo-Fürth la akuzaton S. je prizonpuno
dekokjara.
Sed la raboserio en Bavario estas daŭrigata. Kiam la
advokato de S. en la gazetoj legas raportojn pri du rabatakoj en
Nurenbergo kaj Würzburg, li rimarkas, ke la cirkonstancoj de la krimo
kaj la maniero de la agado de la krimulo estas tute identaj kun la
rabatakoj, por kiuj lia mandato estis verdikta. La polico kaptas en la
jaro 2000 la 38-jaran G., kiu koncedas en pridemandado la rabatakojn
kaj ankaŭ la bankrabon el la jaro 1991. De la provinca tribunalo li
estas verdiktata je la entuta puno de dekunu jaroj kaj duona. En la
proceso li senkulpigas sin por la longa tempo, kiun lia „sozio“por li
enprizonis maljuste. Ĝis antaŭ nelonge li laŭdire ne sciis ion pri tio.
En la jaro 2001 la provinca tribunalo en Ansbach en revizio enliberigis
sinjoron S. kaj koncedis al li por la kvin jaroj de senkulpe suferita
enprizoneco damaĝkompenson da 30 000 germanaj markoj. Tio estas 20
markoj po tago. Sed li esperas ankoraŭ pri pliaj damaĝkompensoj, ĉar li
akuzis la antropologon. En civila proceso li postulas de li pro la
erara ekspertizo dolorkompenson da 800 mil markoj. Jen konsiderinda
sumeto, kiun S. ricevas nur, se estas pruveble, ke la ekspertizisto
agis neglekte.
Laŭ Hans- Dieter Otto, Leksikono pri justicaj eraroj, eldonita en 2003 en la eldonejo Ullstein
PS: Sozio = similulo
tradukis Donjo, Frank kaj Cezar
Vera rakonto: Glacitorton trietaĝan mi petas!

Kiam mi antaŭ kelkaj minutoj hejmenveturis per mia aŭto Peugeot el la riparejo, mi aŭdis en la radioelsendejo MDR-kulturo
pri amrakonto de iuj Falk kaj Karen, kiuj baldaŭ geedziĝos. Kaj tion
spite al tre granda obstaklo, ĉar la juna viro Falk estis multe tro
timida.
Du jarojn
li sidis en glacikajefo de la urbeto Schmölln kaj rigardis kun grandaj
okuloj al la servistino Karen. Karen, kiu tre ŝatis la belaspektan
knabon, atendis, ke li fine iam diros iun klarigan vorton al ŝi. Sed
ĉiufoje la sama dramo, Falk envenis en la glaciejon, sidiĝis, gapis al
ŝi, sed ne diris ion, liaj amikoj jam ridis pri tio. Kaj eĉ post du
jaroj li ne ekkuraĝis iam efektive demandi ŝin. Hazardo helpis.
Iam
Falk kaj Karen vizitis samtempe diskovesperon, kaj tie la timida Falk
dum rokdanco falis fakte en ŝiajn brakojn. Ŝi tuj ŝiris lin al si kaj
ne redonis lin.
Ŝi
pravis per tio. Falk estas nun la granda amo de ŝia vivo, plu iom
timema kaj malparolema, sed por tio tre granda kara amanto, ĝentila,
afabla kaj eĉ laboron li havas, kio en nia regiono estas fakte la samo
kiel loteria gajno. Baldaŭ la paro geedziĝos. Kaj la radioelsendejo,
kiu serĉas publike tiajn amrakontojn, tiam gratulos al ambaŭ.
Kompreneble ili geedziĝos en la restoracio kun la glacikafejo. La
reportero demandis Karen, kion ŝi deziras unuavice, kaj ŝi diris tuj
spontane kaj laŭte ridante: glacitorton trietaĝan mi petas!
rakontis Cez!