Gottfried August Bürger

Aventuro de barono Munkhaŭseno

Kiel Munkhaŭseno rehavigis sian arĝentan hakilon de la luno

Spite al miaj kuraĝo kaj saĝo kaj spite al la rapidecoj, lertecoj kaj fortoj de mi kaj de mia ĉevalo ne ĉio iris laŭ mia deziro en la milito kontraŭ la turkoj . Mi havis eĉ la malbonŝancon, ke aro da turkoj ĵetiĝis sur min kaj faris min militkaptito. Kaj tio, kio estis eĉ pli terura, estis, ke ili vendis min kiel sklavon.

En tiu stato de humiliĝo mia taglaboro estis kaj streĉiga kaj amariga, sed eĉ pli ĝi estis stranga kaj malgajiga por mi.

Estis sufiĉe ŝvitiga laboro serĉi kaj trovi la arĝentan hakilon tie kie brilas ĉiuj aliaj aĵoj simile arĝente. Finfine mi tamen trovis ĝin sur monto el spikaj restaĵoj kaj dishakita pajlo. Nun mi volis ree tereniĝi, sed ho ve! La ardo de la luno intertempe elsekigis mian fazeolon tiel, ke ĝi simple ne plu uzeblis por rea grimpado teren. Kio nun estis farenda? Mi plektis ŝnuregon de la pajlhakitaĵoj, tiom longe, kiom eblis. Tiun mi fiksis je unu el la kornoj de la luno kaj tiam malsupreniĝis. Per la dekstra mano mi tenis min firme, kaj per la maldekstra mano mian hakilon. Ĉiufoje, kiam mi glitis distancon malsupren, mi trahakis la superfluan pecon super mi kaj alplektis ĝin sube, kaj tiel mi malsupreniĝis grandan distancon. Tiuj ofte ripetitaj forhakoj kaj alplektoj kompreneble ne plibonigis la ŝnuregon kaj ankaŭ ne helpis al mi reveni ĝis tute malsupre al la bieno de la sultano.
Povas esti, ke mi estis ankoraŭ kelkajn mejlojn alte inter en la nuboj, kiam subite mia ŝnurego disŝiriĝis kaj mi falis tiel vehemente sur la tersurfacon, ke mi senkonsciiĝis. Pro la pezo de mia korpo falinta el tioma alto, mi boriĝis naŭ klaftojn profunden en la Teron.

elgermanigis Cezar

Kelkaj rimarkoj pri la mensogo- barono kaj Erich Raspe

La barono Hieronimus de Munkhaŭseno (germane: Hieronymus von Münchhausen) estis konata fanfaronulo kaj efektive vivis kiel reala persono. La junkro tre ŝatis prezenti al siaj nobelaj ĉasgastoj perpleksigajn mensogajn rakontojn. Kelkajn el ili nekonato publikis en la jaro 1781 en satira gazeto en Berlino. Kvar jarojn poste aperis en Anglujo tuta libro pri „La mirindaj vojaĝoj kaj militiroj de la barono Munkhaŭseno en Ruslando“. La verkinto estis Erich Raspe, germana geologo kaj arkeologo, kiu pro certaj malagrablaj financaj aferoj devis elmigri al Britlando. La libro tie tre bone vendiĝis kaj rapide sekvis pliaj eldonoj. Sed ankoraŭ pli furora estis la vendosukceso de la germana prilaboro de „Munkhaŭseno“, kiu aperis en la jaro 1786 en Göttingen. Ĝi estis rakontata en populara lingvo, kaj pliriĉigita per diversaj mokoj kontraŭ la junkroj kaj per kelkaj aventuroj.

En tiu versio la „Mirindaj vojaĝoj surmare kaj sur la firma tero, la militiroj kaj gajaj aventuroj de la barono Munkhaŭseno, kiel li mem kutimis rakonti ilin ĉe botelo da vino en la rondo de siaj amikoj“ baldaŭ fariĝis multe legata popollibro – kaj tio ĝi estas ankoraŭ nun.

La verkinto de tiuj spritegaj mensogorakontoj konatiĝis nur multajn jardekojn post sia morto: lia nomo estas Gottfried August Bürger, jen unu el la plej mokemaj germanlingvaj aŭtoroj de la 18-a jarcento. Li ĉiam devis trabarakti sin tra la vivo, neniam havis sufiĉe da mono kaj krome li estis kiel ekz. Swift akrolanga persono, kiu ne devote rampis surventre antaŭ nobeluloj, tial ankaŭ la pli diplomata kaj eĉ nobeligita civitano Goeto ne povis fariĝi lia vera amiko. Tiu tuj morniĝis vizaĝe,  se li nur aŭdis la nomon de Bürger, kiu ne preterlasis okazojn elsendi pikemajn rimarkojn pri Goeto. 


eLibrejo